Suriye’de Sokaklar Kaynıyor

Akaryakıt fiyatlarındaki artışın ardından Suriye’nin birçok bölgesine yayılan protestolar ile Kobanî’de yaşanan gelişmelere ilişkin açıklama yapan AHRS/Suriye İnsan Hakları Derneği, barışçıl gösteri hakkının güvence altına alınmasını istedi. Dernek, Sîpan Hiznî’nin öldürülmesi ve Kobanî’deki cezaevi yangınında yaşanan ölümlerin bağımsız ve şeffaf biçimde soruşturulması çağrısında bulundu.

Suriye’de Protestolar Büyüyor: AHRS’den Hak İhlalleri İçin Bağımsız Soruşturma Çağrısı

Akaryakıt fiyatlarındaki artışın ardından Suriye’nin birçok bölgesine yayılan protestolar ile Kobanî’de yaşanan gelişmelere ilişkin açıklama yapan AHRS/Suriye İnsan Hakları Derneği, barışçıl gösteri hakkının güvence altına alınmasını istedi. Dernek, Sîpan Hiznî’nin öldürülmesi ve Kobanî’deki cezaevi yangınında yaşanan ölümlerin bağımsız ve şeffaf biçimde soruşturulması çağrısında bulundu.

AHRS/Suriye İnsan Hakları Derneği, 14 Eylül 2026 tarihli basın açıklamasında Suriye genelinde akaryakıt zamlarının ardından başlayan protestolar ile Kuzey ve Doğu Suriye’de son günlerde yaşanan olaylara ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Derneğin açıklamasına göre, 13-14 Eylül tarihlerinde Halep, İdlib, Hama, Şam kırsalı, Dera, Rakka, Deyrizor ve Haseke dahil Suriye’nin birçok bölgesinde protestolar ve yol kapatma eylemleri gerçekleştirildi.

Göstericilerin, akaryakıt fiyatlarındaki yüksek artışın geri çekilmesini ve giderek ağırlaşan hayat pahalılığı karşısında önlem alınmasını talep ettiği belirtildi.

Ölüm, Yaralanma ve Gözaltı İddiaları Araştırılsın

AHRS, bazı bölgelerde güvenlik güçlerinin gösterilere müdahale ettiği, gerçek mühimmat kullanıldığı ve gözaltılar gerçekleştirildiği yönünde iddialar bulunduğunu belirtti.

Ancak dernek, açıklamanın yayımlandığı tarih itibarıyla protestolar sırasında hayatını kaybeden, yaralanan veya gözaltına alınan kişilerin sayısına ilişkin bağımsız kaynaklarca doğrulanmış kapsamlı bir bilanço bulunmadığının özellikle altını çizdi.

Yetkili makamlara çağrıda bulunan AHRS; gözaltına alınanların sayısı, kimlikleri, tutuldukları yerler ve sağlık durumlarının kamuoyuna açıklanmasını, ölüm ve yaralanma iddialarının ise bağımsız ve tarafsız biçimde araştırılmasını istedi.

Sipan Hizni’nin Öldürülmesi Bölgede Tepkilere Yol Açtı

Açıklamanın bir diğer önemli başlığını, 26 yaşındaki Sîpan Hiznî’nin öldürülmesi oluşturdu.

AHRS’nin aktardığı bilgilere göre, daha önce Suriye Demokratik Güçleri (SDG) saflarında bulunan ve son olarak Suriye ordusu bünyesindeki Haseke Tugayı’nda görev yapan Hiznî, silahlı kişiler tarafından kaçırıldı.

Hiznî’nin Serêkaniyê’ye bağlı bir köyde kesici aletle öldürüldüğü ve cansız bedenine ateş açıldığı bildirildi. Cinayete ilişkin görüntülerin sosyal medyada yayılmasının ardından Qamişlo, Haseke, Amûde ve Kobanî başta olmak üzere birçok kentte protestolar düzenlendiği belirtildi.

Olayla bağlantılı oldukları belirtilen dört kişinin gözaltına alındığı ve soruşturmanın devam ettiği aktarıldı.

AHRS, cinayetin bütün yönleriyle aydınlatılmasını isterken, olayın olası ırkçı, etnik veya ayrımcı saiklerinin de soruşturulması gerektiğini vurguladı.

Dernek, gözaltındaki şüphelilerin adil yargılanma haklarının korunmasını ve sorumluluğu kanıtlanan kişilerin bağımsız ve tarafsız bir yargılama sonucunda hesap vermesini istedi.

Kobani Cezaevinde Ölü Sayısına İlişkin Farklı Açıklamalar Var

AHRS açıklamasında Kobanî’de 12 Eylül sabahı saat 02.00 sıralarında bir cezaevinde meydana geldiği bildirilen yangına da geniş yer verildi.

Yerel kaynakların yangının, protestolarla bağlantılı olarak gözaltına alınan ve Halep’teki cezaevlerine nakledilecekleri belirtilen kişilerin bulunduğu bölümlerde başladığını ileri sürdüğü kaydedildi.

Bazı resmî açıklamalarda ise olayın, nakil kararına karşı çıkan tutukluların başlattığı bir isyan ve yangın olarak aktarıldığı belirtildi.

AHRS, birbiriyle farklılık gösteren bu anlatımların bağımsız bir soruşturmayla açıklığa kavuşturulması gerektiğini bildirdi.

Can kaybına ilişkin bilgilerin de henüz netleşmediğine dikkat çekilen açıklamada, çeşitli kaynakların en az 7 kişinin hayatını kaybettiğini bildirdiği, bazı yerel sağlık görevlileri ve kaynakların ise ölü sayısını 9, yaralı sayısını 17 olarak açıkladığı ifade edildi. Yaralı sayısının daha yüksek olabileceği yönünde bildirimlerin bulunduğu da kaydedildi.

Deliller Korunsun, Sorumlular Cezasız Kalmasın

AHRS; cezaevi yangınının başlangıç nedeni, nakil kararı, güvenlik ve barınma koşulları, yangına müdahalenin yeterliliği ve tahliye sırasında olası ihmallerin bağımsız, şeffaf ve uluslararası gözlemcilere açık bir soruşturmayla araştırılmasını talep etti.

Dernek ayrıca kamera kayıtları, görev çizelgeleri, nakil belgeleri, sağlık kayıtları ve olayla ilgili diğer delillerin korunması çağrısında bulunarak, sorumluluğu bulunan kamu görevlileri dahil hiç kimsenin cezasız bırakılmaması gerektiğini vurguladı.

Hayatını kaybedenlerin kimlikleri ile kesin ölüm nedenlerinin adli incelemeler sonucunda belirlenmesi, yaralıların sayısı ve sağlık durumları konusunda da düzenli bilgi paylaşılması istendi.

Toplumsal Talepler Yalnızca Güvenlik Sorunu Olarak Ele Alınmamalı

Suriye’nin farklı bölgelerinde eş zamanlı olarak yükselen gerilimin daha fazla tırmanmasının hiçbir kesimin yararına olmayacağını belirten AHRS, bütün tarafları itidale çağırdı.

Barışçıl göstericilerin ifade, toplanma ve örgütlenme özgürlüklerine saygı gösterilmesini isteyen dernek, güvenlik güçlerine gerçek mühimmat ve orantısız güç kullanmama çağrısında bulundu.

AHRS açıklamasında, “Yetkililer, toplumsal talepleri yalnızca bir güvenlik sorunu olarak değerlendirmek yerine diyalog yoluyla ele almalı ve temel hakların kullanılmasını güvence altına almalıdır” ifadelerine yer verdi.

Dernek, sivillerin, göstericilerin, gözaltındakilerin ve tutukluların temel haklarının Suriye’nin her bölgesinde ayrım gözetilmeksizin korunması gerektiğini belirterek gelişmeleri izlemeyi ve doğrulanabilen yeni bilgileri kamuoyuyla paylaşmayı sürdüreceğini açıkladı.

 

Kaynak: AHRS/Suriye İnsan Hakları Derneği – 14 Eylül 2026 tarihli basın açıklaması