IFJ: 2025 Gazeteciler Açısından Ölümcül Yıl Oldu
Uluslararası Gazeteciler Federasyonu (IFJ), öldürülen 128 gazeteci ve medya çalışanının yer aldığı 2025 yılına ait nihai listeyi yayınladı.
Federasyon’nun, 31 Aralık'ta yayınladığı nihai Ölenler Listesi'ne göre, 2025 yılında 10'u kadın olmak üzere 128 gazeteci ve medya çalışanı hayatını kaybetti. Listede dokuz kaza sonucu ölüm de yer alıyor. IFJ, yetkililerin medya çalışanlarını koruma konusundaki sistematik başarısızlığını sert biçimde kınarken, 2026 yılında şiddet ve cezasızlık döngüsünü sona erdirmek için acil ve kararlı eylem çağrısında bulundu.
Uluslararası Gazeteciler Federasyonu Genel Sekreteri Anthony Bellanger şunları söyledi: "Tek bir yılda 128 gazetecinin öldürülmesi sadece bir istatistik değil, küresel bir krizdir. Bu ölümler, gazetecilerin sadece işlerini yaptıkları için cezasız bir şekilde hedef alındığının acımasız bir hatırlatıcısıdır. Hükümetler, medya çalışanlarını korumak, katilleri adalete teslim etmek ve basın özgürlüğünü savunmak için şimdi harekete geçmelidir. Dünya artık bekleyemez: Her yerde gazetecilerin güvenliğini ve bağımsızlığını garanti altına alan bir Birleşmiş Milletler sözleşmesinin zamanı geldi."
10 Aralık’tan Sonra Yeni Vakalar Listeye Eklendi
10 Aralık’tan sonra doğrulanan 17 yeni vakanın eklenmesiyle güncellenen nihai liste, 2025’in gazetecilik açısından ne denli ölümcül geçtiğini ve cezasızlığın hâlâ yaygın olduğunu bir kez daha ortaya koydu. IFJ, 9 Aralık’ta yayımladığı ön listede, biri kaza sonucu olmak üzere 111 gazeteci cinayeti bildirmişti.
1990’dan Bu Yana 3 Bin 173 Gazeteci ve Medya Çalışanı Yaşamını Yitirdi
31 Aralık tarihli nihai liste; Filistin, Tanzanya, Peru ve Guatemala’daki ek ölümlerin yanı sıra Nijerya’da yedi, Burundi ve İran’da ise birer medya çalışanının kaza sonucu hayatını kaybetmesiyle güncellendi. Federasyona bildirilen diğer cinayet vakaları da listeye dâhil edildi.
IFJ, 1990’dan bu yana yayımladığı yıllık Öldürülenler Listeleri kapsamında dünya genelinde toplam 3 bin 173 gazeteci ve medya çalışanının yaşamını yitirdiğini kayda geçirdi. Bu rakam, yılda ortalama 91 ölüme, son on yılda ise 876 gazeteci ölümüne karşılık geliyor.
Federasyon ayrıca dünya genelinde hapiste bulunan 533 gazetecinin yer aldığı güncel bir liste de yayımladı. Çin, en fazla gazetecinin tutuklu bulunduğu ülke olmaya devam ediyor.
Gazeteci Ölümlerinde Orta Doğu ve Arap Dünyası Birinci Sırada
Ortadoğu ve Arap dünyası, 2025 yılında 74 gazetecinin ölümüyle korkunç bir rekora imza attı.
Filistinli gazeteciler, Gazze'deki savaşın sonucu olarak en ağır bedeli ödediler; Uluslararası Gazeteciler Federasyonu (IFJ) burada 56 cinayet kaydetti. En sembolik olay, 10 Ağustos'ta El Cezire muhabiri Anas El-Şerif'e yönelik hedefli saldırıydı: Gazze şehrindeki El Şifa Hastanesi'nin dışındaki gazetecilerin kaldığı bir çadırda, diğer beş gazeteci ve medya çalışanıyla birlikte öldürüldü. Yemen'de de gazeteciler bu çatışmanın en ağır bedelini ödediler; İsrail ordusunun '26 Eylül' gazetesinin ofislerine düzenlediği saldırıda 13 gazeteci ve medya çalışanı öldürüldü. Bu, medya ofislerine yönelik en kötü saldırılardan biri olarak kabul ediliyor.
Gazeteciler ayrıca Suriye'de (2) ve İran'da (2) yaptıkları iş nedeniyle hedef alınarak öldürüldüler; İran'da ayrıca bir kaza sonucu ölüm de kaydedildi ve böylece İran'da öldürülen gazetecilerin toplam sayısı üçe ulaştı.
Bölgedeki hükümetler de eleştirel gazetecilere korku salarak basın özgürlüğünü bastırma kararlılıklarını gösterdiler: Şu anda 74 gazeteci hapiste, bunların büyük çoğunluğu İsrail'de (41 Filistinli gazeteci tutuklu), Mısır'da (15) ve Yemen'de (11) bulunuyor.
Asya-Pasifik: En Fazla Gazetecinin Hapiste Olduğu Bölge
Uluslararası Gazeteciler Federasyonu (IFJ), Asya-Pasifik bölgesinde 15 gazetecinin öldürülmesini kınıyor; bu öldürülenler arasında Hindistan'da dört, Pakistan'da üç, Filipinler'de üç, Bangladeş'te iki, Afganistan'da iki ve Nepal'de bir gazeteci bulunuyor. Özellikle dikkat çekici olan, 1 Ocak'ta Hintli gazeteci Mukesh Chandrakar'ın vahşice öldürülmesidir. Haberciliği nedeniyle demir çubukla dövülerek öldürülen Chandrakar'ın cesedi daha sonra bir fosseptik çukurunda bulundu.
Asya-Pasifik bölgesi, gazetecilik çalışmaları nedeniyle en fazla sayıda gazeteciyi hapse atan bölge olmaya devam ediyor: Şu anda 277 gazeteci parmaklıklar ardında. 143 gazetecinin hapsedildiği Çin (Hong Kong dahil), medya profesyonelleri için dünyanın en büyük hapishanesi olma özelliğini koruyor. Bunu 49 ile Myanmar ve 37 ile Vietnam takip ediyor.
Avrupa’da Hapsedilen Gazeteci Sayısı 149
Uluslararası Yahudi Federasyonu (IFJ), bu yıl Avrupa'da 10 cinayet vakası kaydetti: sekizi Ukrayna'da, biri Rusya'da ve biri Türkiye'de.
Son on yılda Avrupa'da bu kadar yüksek sayıda gazetecinin öldürüldüğü üçüncü kez yaşanıyor; ilki 2015'te Paris'teki Charlie Hebdo (satirik dergi) katliamı, ardından 2022'de Rusya'nın Ukrayna'yı işgali. Bu yıl ise Rusya ile Ukrayna arasındaki savaş özellikle ölümcül oldu ve dokuz gazeteci hayatını kaybetti.
Rakamlar ayrıca son derece endişe verici bir eğilimi de ortaya koyuyor: gazetecileri veya araçlarını hedef almak için insansız hava araçlarının kullanılması. Ukraynalı gazeteciler Olena Hramova, Yevhen Karmazin ve Tetyana Kulyk ile Fransız gazeteci Antoni Lallican, Rus insansız hava araçları tarafından kasten öldürüldü. Rus gazeteci Ivan Zuev'in de bir insansız hava aracı saldırısında öldürüldüğü bildirildi.
Avrupa'da hapsedilen gazeteci sayısı (149), özellikle Azerbaycan ve Rusya'daki yoğunlaşan baskılar nedeniyle geçen yıla göre yaklaşık %40 arttı. Bu, 2018'den bu yana Avrupa'da kaydedilen en yüksek rakam.
Afrika’da 9 Medya Çalışanı Öldürüldü
2025 yılında Afrika'da dokuz medya çalışanı öldürüldü. Bölgedeki gazeteci cinayetlerinin merkez üssü yine Sudan oldu ve ölümlerin altısı bu ülkede gerçekleşti. Sudan'daki çatışmanın 15 Nisan 2023'te başlamasından bu yana, iç savaşı haberleştiren gazeteciler, özellikle Hızlı Destek Kuvvetleri (RSF) olmak üzere, savaşan gruplar tarafından hedef alındı. Bunun yanı sıra, IFJ, Mozambik, Somali, Tanzanya ve Zimbabve'de de birer cinayet kaydetti.
29 Aralık'ta Nijerya'da meydana gelen bir trafik kazasında da yedi medya çalışanı hayatını kaybetti. Uluslararası Gazeteciler Federasyonu (IFJ), bu ölümlerin işle ilgili olmadığını değerlendiriyor. Burundi'de de bir kaza sonucu ölüm kaydedildi.
Afrika'daki gazeteciler, belirsiz ve uydurma suçlamalarla hapse atılmaya devam ediyor. Afrika'da hâlâ yirmi yedi gazeteci hapiste. Eritre (7), kıtanın en büyük gazeteci hapishanesi olup, bazı gazeteciler on yıldan fazla süredir parmaklıklar ardında bulunuyor. Birçok Afrika ülkesi, gazetecileri susturmak için ulusal yasalarını silah olarak kullanmaya devam ediyor.
Amerika kıtaları Bölgesinde Bu Yıl 11 Gazeteci Öldürüldü
Bölgede bu yıl 11 cinayet kaydedildi. Gazetecilik mesleğinin ölümcül sonuçlar doğurabileceği ülkeler listesinde Peru ilk sırada yer alıyor: Sadece 2025 yılında dört gazeteci öldürüldü. Peru'daki durum özellikle endişe verici, çünkü bu ülke neredeyse on yıldır gazetecilere karşı ölümcül suç vakası görmemişti. Meksika'da üç cinayet kaydedildi. Kolombiya, Honduras ve Ekvador'da ise birer cinayet vakası yaşandı.
Ayrıca, IFJ bölgede altı gazetecinin tutuklu olduğunu kaydetmiştir; bunlardan dördü Venezuela'dadır.
IFJ’nin resmi internet sitesinden öldürülen gazeteciler, medya çalışanları ve hapse atılan gazetecilere ilişkin güncel listelere ulaşmak mümkün.
;){kind=link}
Yorumlar (0)