DİSK-AR: İşçiler 5 Ayda 890 Milyar Lira Kaybetti
DİSK-AR’ın Haziran 2026 Ücret Kayıpları İzleme Raporu yayımlandı. Rapora göre, enflasyon ve vergi yükü nedeniyle çalışanların gelir kaybı büyümeye devam ediyor. Yılın ilk beş ayında 16,7 milyon işçinin toplam ücret kaybının yaklaşık 890 milyar liraya ulaştığı belirtildi.
Raporda, yalnızca sigortalı çalışanlar üzerinden yapılan hesaplamada, beş aylık dönemde enflasyondan kaynaklanan toplam gelir kaybının 458,8 milyar lira, vergi kaynaklı kaybın ise 431,2 milyar lira olduğunu açıkladı.
DİSK-AR değerlendirmesinde, “Bu erime işçilerden varlıklı kesimlere ciddi bir gelir transferi anlamına geliyor” görüşüne yer verilirken, yüksek enflasyon ve mevcut vergi sisteminin gelir dağılımındaki eşitsizliği derinleştirdiği vurgulandı.
DİSK-AR Raporunda şu ifadelere yer verdi:
Enflasyon ve adaletsiz gelir vergisi sistemi işçilerin net harcanabilir ücretlerinde ciddi erimelere yol açıyor. İşçi ücretlerindeki kayıplar tekil, bireysel bazda olduğu gibi toplam ve birikimli olarak da devasa boyutlara ulaştı. Sadece SGK kapsamındaki işçileri (16,7 milyon) kapsayan araştırmamıza göre bir yandan enflasyon öte yandan artan gelir vergisi yükü nedeniyle harcanabilir gerçek (reel) ücretlerdeki erozyon 2026’nın beşinci ayında da hızla devam ediyor.
Ücretlerin yaşadığı erimenin en büyük sebeplerinden biri hızla artan gelir vergisi yüküdür. Örneğin 2025 yılının ilk yarısı 48.210 TL, Temmuz-Eylül 2025’te 51.049 TL ve Ekim-Aralık 2025’te 50.380 TL brüt ücreti olduğunu kabul ettiğimiz bir işçi (sigortalılar için SGK verilerine göre ortalama ücret) Ocak 2025’te 3.000 TL gelir ve damga vergisi öderken eylül ayı itibarıyla bu miktar 7.557 TL oldu. İşçi başına gelir ile damga vergisi ve kesinti (sosyal güvenlik ve işsizlik sigortası primleri) toplamı Ocak 2025’te 10.231 TL iken Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık 2025’te 14.883 TL olarak gerçekleşti. Önceki raporumuzda da ortaya koyduğumuz gibi 2025 yılında sigortalı işçilerin ücretinin birikimli toplam kaybı 2,5 trilyon TL’yi aştı. 2026 gelir vergisi tarife dilimlerinin yine bilinçli olarak az artırılması sonucu işçilerin kaybı büyüyecek. Bunun yanında devam eden yüksek enflasyon işçilerin ücretlerini aşındırmaya devam edecek.
Ocak, Şubat, Mart, Nisan ve Mayıs 2026 itibarıyla ortalama işçi ücreti brüt giydirilmiş olarak 64.985 TL olarak esas alındı. Bu ücret düzeyindeki vergi ve kesinti yükü daha yılın dördüncü ayında ücretin ikinci vergi dilimine girmesi sebebiyle, yılın beşinci ayında 15.537 TL olarak gerçekleşti. Mayıs 2026’daki yüzde 16,61 oranındaki beş aylık enflasyon da hesaba katıldığında ortalama işçi ücreti 8.458 TL daha gerilemektedir. Böylece işçinin 64.985 TL’lik brüt ücreti yılın beşinci ayında 25.284 TL kayıp yaşadı.
Toplam kayıp ise çok daha ürkütücü boyutlarda. Sadece sigortalı işçilerin beş aylık enflasyon kaybı Mayıs 2026’da birikimli toplam (tüm sigortalı işçiler için) 458,8 milyar TL’ye ulaşırken vergi kaynaklı birikimli toplam erime 431,2 milyar TL oldu. Böylece ortalama kayıtlı işçi ücretlerini esas alarak yaptığımız hesaplamaya göre yılın beşinci ayında vergi ve enflasyonun 16,7 milyon işçiye birikimli toplam kaybı en az 889 milyar 991 milyon TL olarak gerçekleşti.
Araştırma kapsamında incelediğimiz vergi yüküne dolaylı vergiler (tüketim vergileri) dahil değildir. Tüketimden alınan vergiler alım gücünü eriten ve enflasyonu artıran bir diğer faktördür.
Daha yılın beşinci ayında birikimli olarak 890 milyar TL’yi bulan bu erime işçilerden varlıklı kesimlere ciddi bir gelir transferi anlamına geliyor. Enflasyon ve gelir vergisi adaletsizliği nedeniyle işçi sınıfının 889 milyar 991 milyon liralık ücreti erimiştir. Enflasyon işçi sınıfını yoksullaştıran bir emme basma tulumbadır. İşçilerden alıp zenginlere kaynak aktarmaktadır. Öte yandan adaletsiz vergi sistemi gelir eşitsizliğini daha da derinleştirmekte ve ücret gelirleri üzerindeki yükü artırmaktadır. Günün sonunda işçilerin harcanabilir net gerçek (reel) ücretleri hızla erimektedir.
Yorumlar (0)